Tuzak 5: Varsayımların Reellestirilmesi

Windows 7 Beta Default DesktopBu tuzak, kültürel DNA ile doğrusal ilişkisi olan ve tarım toplumundan endüstriyelleşmeden bilişim toplumuna geçen kültürlerde çoğunlukla düşülen bir tuzaktır.

Statü ve saygınlık sahiplerinin beyanlarının gerçeği adreslediği var sayılarak – ve bu birey refere edilerek- durumun rasyonelleştirilmesidir.

Diğer bir örnekle açıklarsak, Nil nehrinde akan şeyin adı ne diye sorduğunuzda, hemen hemen sorulan her birey “su” diye cevabı yapıştıracak ve size ne biçim bir soru aptalmısın bakışı atacaktır. Tabi bu kişi;

1. Her ne kadar Mısır’a gitmemiş ve Nil nehrini görmemiş olsa da,
2. Nehirdeki o sıvıdan örnek alıp, bir laboratuvar da araştırma yapmasa da

“su” cevabını jeoloji hocasını refere ederek  güçlendirmeye çalışması da cabası. Her ne kadar hocası sadece  ” Nil nehri yatağı kuzeyden güneye ülkeyi ikiye ayırır……” demiş olsa da. Yani, “su” kelimesini kullanmamış olsa da.

Halbuki kaynak kişiden çok durumu oluşturan parçacıkların elle tutulur çalışmalarıyla açıklanmalıdır. Yani (biraz da abartarak örneklersek);

“Lozan’daki moleküler araştırma laboratuvarında 2 hidrojen atomuyla 1 oksijen atomunun birleşmesinden meydana gelen saydam renksiz maddenin – bu laboratuvar onu “su” diye adlandırmıştır – Nil nehirinde aktığını tahmin etmekteyim….” denilerek acıklama yapılması durumu gerçeğe en fazla yakınlaştıran açıklama olacaktır.

Sakın bana ya bu çok abartılı demeyin. Bence ne demeye çalıştığımı biraz daha düşünün. Ve sakın bu tuzağa düşmeyin veya insanları düşürmeyin derim! Sözüm özellikle bilgi dağarcığını sadece sohbetlerden, gazete ve TV programlarından alanlara!!!

Diğer bir örnek; geçenlerde bir arkadaşım meşhur arama motoru şirketlerinden birini arayarak yaşadığı bir teknik zorluğu paylaşır.

Teknik Sorun şu; arama motorundaki arama yapılan bir kelime dizinine ait çıkan total rakamın bir matrix e yazdırılması için bu arama motorunun kullandığı bir fonksiyon kullanılmış. Normal aramada çıkan değer ile fonksiyon kullanılarak matrix e yazılan (kendi destek sayfalarında yazılmış) değer arasında büyük farklılık çıkmış. Bu case yaklaşık 150 kelime dizisi için  aynı sonucu vermiş. Yani %100 hatalı.

Bu arama motoru şirketindeki teknik arkadaşın verdiği cevap: yok öyle şey olmaz, koskoca firmanın mühendisleri yanlış yapmaz sizde bir hata vardır diyerek arkadaşımı terslemiş.- Arkadaşım, 15 yıldan fazla firmaların işlem hatalarını bulmak için eğitilmiş (benim öğrencim) milyonlarca data ile uğraşan  biri!- Arkadaşımda çıkan sonuçları capture edip ve kullanılan fonksiyonları  bu iddiada bulunan kişiye göndermiş. Sormayın ne zaman diye, çünkü bilmiyorum. HALA CEVAP YOK MUŞ!!

Bana hemen sorabilirsiniz; “sen test ettin mi?” Cevap: EVET, bende iki farklı sonuç elde ettim! Dinlediğim sorunu test ettiğim için bu durumu paylaştım. Yani; SİZLERLE PAYLAŞMADAN ÖNCE BENDE TEST ETTİM.

Unutmayın test edilmemiş varsayımlar elinizde kalabilir. 😉 Okuduğunuz, dinlediğiniz, duyduğunuz veya seyrettiğiniz herşey günlük kararlarınızı, konuşmanızı ve tartışmalarınızı etkileyecektir. Kendinize şu soruyu sorun, “….nasıl yani,….,” ve yorulmayın lütfen, olabildiğince size ait düşüncelerinizde “bilinçli” olmak  varsayımlarınızı test etmekle mümün olabilir! Sahip olduğunuz kültürün iyi taraflarına sahip çıkın.

Yaşadığınız ülkenin ekonomisine ve / veya sosyal ekolojisine faydanızın dokunmasını istiyorsanız, farkındalığınızı geliştirin.

Saygı duyduğum hocalarımdan biri olan Albert Bartlett  gelmiş geçmiş  tüm öğrencilerine sadece şunu aşılamaya çalışmıştır; ” …okuduğun, dinlediğin, seyrettiğin herşeyi matematiksel olarak değerlendirebilirsen, varsayımları pratik edebilir ve bu yolla gerçeğe yaklaşabilirsin. Bu ise bilinçli yaşamanın ta kendisidir…. ”

Sizinle Prof.  Albert Bartlett’ in yıllar evvelki bir lecture videosunu paylamak isterim. Tuzak 5’i tanımlayan bir video, uzun bir video. Sıkılırsanız track atlayarak seyredebilirsiniz! Seyretmenizde fayda var derim! Genede siz bilirsiniz. Türkçe alt yazı isterseniz, biraz zaman alabilir. Lütfen utanmayın ve talep edin!

https://elastictits.com/